رزوه کاری فرآیند برش یا تشکیل یک شیار مارپیچ روی سطح قطعه کار استوانه ای است. قلاویزهای ماشینی معمولاً در عملیات رزوه کاری روی قطعات فلزی استفاده می شود. قلاویز ماشینی ابزارهای برشی هستند که برای استفاده با دستگاه قلاویز زنی یا دستگاه دریل ستونی برای برش رزوه های داخلی قطعه کار طراحی شده اند.
قلاویزهای ماشینی انواع مختلفی از جهت شیارهای موجود در آنها دارند که به سه دسته شیار مستقیم، شیار مارپیچ و قلاویزهای بدون شیار یا فرمینگ تقسیم میشوند.
انواع قلاویز از نظر شیار
قلاویزهای شیار مارپیچ معمولا در قطعاتی استفاده میشوند که انتهای قطعه بسته یا به اصطلاح کور است و پلیسه ها به کمک شیار مارپیچ موجود در قلاویز به سمت بالا هدایت میشوند تا مانع پیشروی عملیات دنده زنی نشوند.
قلاویز شیار مارپیچ
قلاویزهای شیار مستقیم در قطعاتی به کار میرود که انتهای سوراخ بسته نیست و با پیشروی قلاویز در عمق کار پلیسه های ایجاد شده از انتهای سوراخ خارج میشوند و یا قطعه کار به اندازه ای کوچک است که به راحتی میتوان آنرا برای خالی کردن پلیسه ها برگرداند تا خرده های اضافی بیرون ریخته شود.
قلاویز شیار مستقیم
قلاویزهای فرمینگ که یا شیار ندارند و یا شیارهای به مراتب باریک دارند در قطعاتی استفاده میشوند که این قطعه کار پلیسه ای نخواهد داشت و قلاویز رزوه را بدون ایجاد پلیسه در دل قطعه فرم میدهد.